⭕️ تراژدی هورالعظیمچرا باید مستند فراموششده را دید؟✍🏻 جواد حیدریان/ نویسنده نشریه 🔹هورالعظیم، زیست…
انتشار: 2026/08/20 16:41 UTCدریافت: 2026/08/21 16:25 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/21 16:25 UTC
⭕️ تراژدی هورالعظیمچرا باید مستند فراموششده را دید؟✍🏻 جواد حیدریان/ نویسنده نشریه 🔹هورالعظیم، زیستبوم ارزشمند و استراتژیک در جنوب غربی کشور، در طول دهههای اخیر در تنگنای خشکی و بیتوجهی قرار دارد. امسال نیز وضعیت اگرچه اندکی بهتر از سالهای قبل گزارش شده، اما گزارشهای رسمی و گفتههای مسئولان نشان میدهد وضعیت تالاب نهتنها مناسب نیست، بلکه آمارهای متناقض، وعدههای تکراری و بیعملی در مواجهه با تهدیدات جدی، نگرانیها را نسبت به هورالعظیم عمیقتر میکند. براساس اعلام اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان، حداقل حقآبه تعیینشده برای هور در شرایط خشکسالی، سالانه یک میلیارد و ۳۸۳ میلیون مترمکعب است.🔹وضعیت تالاب در حالی در چند دهه اخیر مسئله کنشگران محیط زیست بود و در کشاکش سوءمدیریت بینبخشی داخلی، خشکسالی، ضعف دیپلماسی آب و جاهطلبی آبی ترکیه، سوریه و عراق روزبهروز به احتضار میرفت که مهدی افشارنیک، روزنامهنگار و فیلمساز با مشارکت وزارت نفت در بررسی وضعیت تالاب، بحران آب، استخراج نفت و دیپلماسی آبی و... فیلم مستند «فراموششده» را ساخت. فیلمی که در سه کشور ایران، عراق و ترکیه فیلمبرداری شد و البته حواشی متعددی نیز به همراه داشت. اما نتیجه فیلم مستند فراموششده به بسیاری از ابهامات فنی و تخصصی و حواشی پیرامون تالاب بزرگ یا هورالعظیم پاسخ میدهد.🔹در فیلم فراموششده، دوربین از مرز ایران عبور میکند و به عراق و ترکیه میرود. برخی از منتقدان معتقدند که لحن پرسشگری فیلم را در مواجهه با آن کشورها نسبت به بخشهای مربوط به ایران در تخریب تالاب هورالعظیم ملایمتر میدانند. افشارنیک دلایل این تفاوت را اینچنین توضیح میدهد: اتفاقاً این نکته برای ما یکی از دلایل اصلی ساخت فیلم بود. هورالعظیم یک مسئله صرفاً ایرانی نیست که بخواهیم آن را از زاویه منافع یک کشور روایت کنیم. این تالاب یک اکوسیستم مشترک است و بحران آن مرز سیاسی نمیشناسد.🔹مهدی افشارنیک، کارگردان فیلم «فراموششده»، توضیح میدهد که چرا برای طرح مسئله بحران هورالعظیم سراغ سینما و مستند رفته است و بهجای فیلم یک گزارش یا مقاله علمی ننوشته است؛ «آمارها و دادهها ضروریاند، اما همیشه نمیتوانند تجربه زیسته انسانها را منتقل کنند. وقتی درباره هورالعظیم حرف میزنیم، فقط درباره سطح آب یا میزان آلودگی صحبت نمیکنیم. درباره زندگی مردمی صحبت میکنیم که رابطه تاریخی و فرهنگی با این سرزمین دارند. سینمای مستند امکان مشاهده و همدلی ایجاد میکند. دوربین میتواند فاصله میان یک عدد در گزارش و یک انسان که پیامد آن عدد را زندگی میکند، از بین ببرد.#تجارت_فردا @tejaratefardaمتن کامل گزارش را اینجا مطالعه کنید.

