۸ روز، ۸ تکنیک آزمایشگاهی | سفری کوتاه در دنیای آنالیز شیمیاییWhat is FTIR?در شیمی تجزیه، شناسایی س…
انتشار: 2026/08/10 14:33 UTCدریافت: 2026/08/15 05:12 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 05:12 UTC
۸ روز، ۸ تکنیک آزمایشگاهی | سفری کوتاه در دنیای آنالیز شیمیاییWhat is FTIR?در شیمی تجزیه، شناسایی ساختار و گروههای عاملی ترکیبات از مهمترین مراحل بررسی یک ماده است. یکی از پرکاربردترین روشها برای این منظور، طیفسنجی مادون قرمز تبدیل فوریه (FT-IR) است.تکنیک FT-IR یک تکنیک طیفسنجی است که با بررسی برهمکنش نور مادون قرمز با مولکولها، اطلاعات ارزشمندی درباره نوع پیوندهای شیمیایی و گروههای عاملی موجود در یک نمونه ارائه میدهد. هر مولکول بسته به نوع پیوندها و ساختار خود، نور مادون قرمز را در عدد موجهای مشخصی جذب میکند؛ بنابراین طیف FT-IR میتواند مانند یک اثر انگشت مولکولی (Molecular Fingerprint) برای شناسایی مواد مورد استفاده قرار گیرد.در دستگاه FT-IR، پرتو مادون قرمز ابتدا از منبع نور تولید شده و وارد تداخلسنج مایکلسون (Michelson Interferometer) میشود. این بخش با استفاده از یک آینه ثابت، یک آینه متحرک و یک تقسیمکننده پرتو (Beam Splitter)، الگوی تداخلی ایجاد میکند.پرتوی حاصل از تداخلسنج از نمونه عبور کرده یا از سطح آن بازتاب میشود. مولکولهای نمونه، طول موجهایی را که با ارتعاش پیوندهای شیمیایی آنها مطابقت دارد جذب میکنند و بقیه پرتو به آشکارساز میرسد.دادههای ثبتشده ابتدا به صورت اینترفروگرام (Interferogram) ذخیره میشوند و سپس با استفاده از تبدیل فوریه (Fourier Transform) به یک طیف مادون قرمز تبدیل میشوند. در این طیف، محل و شدت پیکها اطلاعات مهمی درباره ساختار مولکولی و گروههای عاملی نمونه ارائه میکنند. اجزای اصلی دستگاه FT-IR🔹 منبع مادون قرمز (IR Source): تولید پرتو مادون قرمز🔹 تداخلسنج مایکلسون (Michelson Interferometer): ایجاد الگوی تداخلی و قلب دستگاه FT-IR🔹 لیزر هلیوم – نئون: برای اندازهگیری دقیق جابجایی آینه متحرک، کالیبراسیون طول موج و کنترل عملکرد تداخلسنج استفاده میشود و در اندازهگیری نمونه نقشی ندارد.🔹 محفظه نمونه (Sample Compartment):محل قرارگیری نمونه یا کریستال ATR🔹 آشکارساز (Detector):ثبت شدت پرتو عبوری یا بازتابی🔹 رایانه و سیستم پردازش داده:انجام تبدیل فوریه و نمایش طیف کاربردهای FT-IR✔️شناسایی گروههای عاملی در ترکیبات آلی و معدنی✔️کنترل کیفیت مواد اولیه و فرآوردههای دارویی💊 ✔️بررسی ساختار پلیمرها، پروتئینها و مواد زیستی🧬 ✔️شناسایی آلایندههای محیطی🌱 ✔️بررسی واکنشهای شیمیایی و محصولات سنتز⚗️ ✔️ کنترل کیفیت در صنایع شیمیایی، غذایی، آرایشی و پتروشیمی🏭مزایای FT-IR✅سرعت بالای انجام آزمایش✅نیاز به مقدار کمی نمونه✅روشی غیرمخرب برای بسیاری از نمونهها✅دقت و قدرت تفکیک بالا✅امکان بررسی نمونههای جامد، مایع و گاز✅قابلیت استفاده از روش ATR بدون آمادهسازی پیچیده نمونهمحدودیتهای FT-IR🔸 برای شناسایی قطعی ترکیبات ناشناخته، معمولاً به اطلاعات تکمیلی یا روشهای دیگر مانند NMR و MS نیاز است.🔸 آب و بخار آب میتوانند در برخی نواحی طیف ایجاد تداخل کنند.🔸 تفسیر طیفهای پیچیده به دانش طیفسنجی و تجربه نیاز دارد.منابع📘 Skoog, D. A., Holler, F. J., & Crouch, S. R. Principles of Instrumental Analysis, 7th Edition, Cengage Learning, 2017.📘 Pavia, D. L., Lampman, G. M., Kriz, G. S., & Vyvyan, J. A. Introduction to Spectroscopy, 5th Edition, Cengage Learning, 2015.📘 Smith, B. C. Infrared Spectral Interpretation: A Systematic Approach, 2nd Edition, CRC Press, 2018.با ما همراه باشید.🌱Instagram | Telegram | LinkedIn | Bale
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 1 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — 🧪انجمن علمى دانشجويى شيمى دانشگاه الزهرا (س)⚗️
بالاخره همونی که منتظرش بودید😍⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۸:راه و چاه صنعت Cosmetic 👨🏻🏫 مدرس:آقای دکتر علی پیکری(فرمولاتور تخصصی آرایشی بهداشتی، مدیرعامل شرکت دارویی دکتر پیکری، مدرس دانشگاه)✅ سرفصل های این کارگاه در پوستر قرار گرفته است.🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۹ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۲۰ - ۱۸📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۱۰۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@maniyzsآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedInبالاخره همونی که منتظرش بودید😍⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۸:راه و چاه صنعت Cosmetic 👨🏻🏫 مدرس:آقای دکتر علی پیکری(فرمولاتور تخصصی آرایشی بهداشتی، مدیرعامل شرکت دارویی دکتر پیکری، مدرس دانشگاه)✅ سرفصل های این کارگاه در پوستر قرار گرفته است.🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۹ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۲۰ - ۱۸📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۱۰۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@maniyzsآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedIn
میدونستی هنوز هم وقت داری تا در مسابقه ملی نانو مقام بیاری؟!🤓🤞🏻[این یک واقعیته!!!]مرحله اول (آنلاین) پانزدهمین مسابقه ملی نانو ۱۴ الی ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد؛ مرحله دوم هم یک ماه بعدش هست و خدا بزرگه.😁🤞🏻توی این زمان کم چطور خودتو برسونی؟!📒 نیترونو ۵ فایل خلاصه مقالات و ۱۵ ساعت جمعبندی به ارزش ۷۰۰ هزارتومان به صورت کاملاً رایگان در اختیارت قرار میده.فقط کافیه به آیدی زیر پیام بدی و از سمت نیترونو در مسابقه ملی نانو ثبتنام کنی😎🔻🔗 @NitronoSup‼️این فرصت استثنایی رو از دست نده!---------------------------🔻آکادمی آموزش عالی نیترونو⚡️وبسایت | تلگرام | اینستاگرام | بله | لینکدین | گروه | ربات 🧪
مگه داریم بهتر از این😍⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۷:نرم افزار Xpert💻👩🏻🏫 مدرس:خانم عاطفه حقی(دانشجوی دکتری شیمی معدنی دانشگاه علم و صنعت ایران)✅ سرفصلها🔸 شناسایی فاز های کریستالی🔸 تعیین ساختار کریستالی🔸 تحلیل کمی و کیفی فاز ها🔸 اندازه گیری بلورک های شناسایی مواد آمورف🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۸ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۱۸ - ۱۶📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۲۵۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@maniyzsآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedInمگه داریم بهتر از این😍⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۷:نرم افزار Xpert💻👩🏻🏫 مدرس:خانم عاطفه حقی(دانشجوی دکتری شیمی معدنی دانشگاه علم و صنعت ایران)✅ سرفصلها🔸 شناسایی فاز های کریستالی🔸 تعیین ساختار کریستالی🔸 تحلیل کمی و کیفی فاز ها🔸 اندازه گیری بلورک های شناسایی مواد آمورف🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۸ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۱۸ - ۱۶📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۲۵۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@maniyzsآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedIn
مگه داریم بهتر از این🔥 ⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۶:از مولکول تا محصول؛ وقتی شیمی زیبایی می آفریند(مقدمه ای بر دوره جامع آرایشی بهداشتی ۱۰ شهریور)👩🏻🏫 مدرس:خانم دکتر مهدیه تاجبخش(پسادکتری شیمی آلی دانشگاه علم و صنعت ایران)✅ سرفصل ها در پوستر قرار گرفته است.🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۷ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۱۸ - ۱۶📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۱۰۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@uoc_summerschoolآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedInمگه داریم بهتر از این🔥 ⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۶:از مولکول تا محصول؛ وقتی شیمی زیبایی می آفریند(مقدمه ای بر دوره جامع آرایشی بهداشتی ۱۰ شهریور)👩🏻🏫 مدرس:خانم دکتر مهدیه تاجبخش(پسادکتری شیمی آلی دانشگاه علم و صنعت ایران)✅ سرفصل ها در پوستر قرار گرفته است.🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۷ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۱۸ - ۱۶📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۱۰۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@uoc_summerschoolآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedIn
۸ روز، ۸ تکنیک آزمایشگاهی | سفری کوتاه در دنیای آنالیز شیمیاییWhat is ICP-OES?در بسیاری از آزمایشهای شیمی تجزیه، هدف اصلی شناسایی و اندازهگیری عناصر موجود در یک نمونه است. یکی از دقیقترین و پرکاربردترین روشها برای این منظور، طیفسنجی نشر نوری پلاسمای جفتشده القایی (ICP-OES) است.تکنیک ICP-OES یک تکنیک آنالیز عنصری است که با استفاده از پلاسمای آرگون با دمای بسیار بالا، اتمها و یونهای موجود در نمونه را برانگیخته میکند. این ذرات هنگام بازگشت به حالت پایه، نور را در طول موجهای مشخصی گسیل میکنند. از آنجا که هر عنصر دارای طیف نشر منحصربهفردی است، میتوان با اندازهگیری این نور، نوع و غلظت عناصر را با دقت بالا تعیین کرد.در این روش، نمونه مایع ابتدا توسط نبولایزر (Nebulizer) به ذرات بسیار ریز (آئروسل) تبدیل میشود. سپس این ذرات وارد پلاسمای آرگون با دمای حدود ۶۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ کلوین میشوند.در این دما، اتمها و یونهای عناصر برانگیخته شده و هنگام بازگشت به حالت پایه، نور را در طول موجهای مشخص گسیل میکنند.نور گسیلشده وارد طیفسنج (Spectrometer) میشود و بر اساس طول موج از یکدیگر تفکیک میشود. در نهایت، آشکارساز (Detector) شدت نور هر طول موج را اندازهگیری میکند و نرمافزار دستگاه با استفاده از منحنی کالیبراسیون، غلظت عناصر موجود در نمونه را محاسبه میکند.اجزای اصلی دستگاه ICP-OES🔹 نبولایزر (Nebulizer): تبدیل نمونه مایع به آئروسل🔹 محفظه اسپری (Spray Chamber): حذف قطرات درشت و انتقال ذرات ریز به پلاسما🔹 مشعل پلاسما (Plasma Torch): تولید پلاسمای آرگون با دمای بالا🔹 مولد فرکانس رادیویی (RF Generator): تأمین انرژی لازم برای ایجاد و حفظ پلاسما🔹 طیفسنج (Spectrometer): تفکیک نور بر اساس طول موج🔹 آشکارساز (Detector): اندازهگیری شدت خطوط نشر عناصر🔹 رایانه و نرمافزار پردازش داده: محاسبه غلظت عناصر و نمایش نتایجکاربردهای ICP-OES✔️ اندازهگیری همزمان چندین عنصر در یک نمونه🧪✔️ آنالیز آب آشامیدنی، فاضلاب و نمونههای محیطزیستی💧✔️ بررسی عناصر غذایی در خاک، گیاه و کود✔️ کنترل کیفیت داروها و مواد اولیه💊✔️ آنالیز مواد غذایی و مکملها✔️ کنترل کیفیت آلیاژها، فلزات و مواد صنعتی⚙️✔️ تحقیقات زمینشناسی، شیمی، کشاورزی و علوم زیستی مزایای ICP-OES✅ حساسیت و دقت بالا✅ قابلیت اندازهگیری همزمان چندین عنصر✅ محدوده خطی وسیع برای اندازهگیری غلظتها✅ سرعت بالای آنالیز✅ مناسب برای اندازهگیری عناصر در غلظتهای کم (ppm و در بسیاری از موارد تا ppb)✅ تکرارپذیری و صحت مناسب محدودیتهای ICP-OES🔸 نمونه معمولاً باید به صورت محلول وارد دستگاه شود و بسیاری از نمونههای جامد نیاز به هضم شیمیایی دارند.🔸 هزینه خرید، نگهداری و مصرف گاز آرگون نسبتاً بالا است.🔸 تداخلهای طیفی و ماتریسی ممکن است بر نتایج اثر بگذارند و نیاز به اصلاح یا انتخاب طول موج مناسب داشته باشند.🔸 برای اندازهگیری غلظتهای بسیار پایین (در حد ppb یا کمتر)، در برخی کاربردها ICP-MS حساسیت بالاتری نسبت به ICP-OES دارد.نکته علمییک اشتباه رایج این است که گفته میشود ICP-OES نور را به نمونه میتاباند، این نادرست است. در ICP-OES، نمونه خودش پس از برانگیخته شدن در پلاسمای آرگون، نور گسیل میکند و دستگاه همین نور گسیلشده را اندازهگیری میکند.این تفاوت، وجه تمایز اصلی ICP-OES با روشهای جذب نوری مانند AAS و UV-Vis است.منابع📘 Skoog, D. A., Holler, F. J., & Crouch, S. R. Principles of Instrumental Analysis, 7th Edition, Cengage Learning, 2017.📘 Boss, C. B., & Fredeen, K. J. Concepts, Instrumentation and Techniques in Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectrometry, 3rd Edition, PerkinElmer, 2004. Montaser, A. (Ed.). Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry, Wiley-VCH, 1998.📘 Houk, R. S., & Montaser, A. Inductively Coupled Plasma Spectrometry, Wiley-VCH.با ما همراه باشید.🌱Instagram | Telegram | LinkedIn | Bale
۸ روز، ۸ تکنیک آزمایشگاهی روز هشتم : ICP-OES
