۸ روز، ۸ تکنیک آزمایشگاهی | سفری کوتاه در دنیای آنالیز شیمیاییWhat is NMR?در شیمی، تنها دانستن اینک…
انتشار: 2026/08/09 12:38 UTCدریافت: 2026/08/13 17:00 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/13 17:00 UTC
۸ روز، ۸ تکنیک آزمایشگاهی | سفری کوتاه در دنیای آنالیز شیمیاییWhat is NMR?در شیمی، تنها دانستن اینکه یک ماده چیست کافی نیست؛ بلکه باید بدانیم اتمها چگونه در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و ساختار واقعی مولکول چگونه است. یکی از قدرتمندترین روشهای آنالیز برای پاسخ به این سؤال، طیفسنجی رزونانس مغناطیسی هستهای (NMR) است.رزونانس مغناطیسی هستهای یک تکنیک طیفسنجی پیشرفته است که با استفاده از خواص مغناطیسی هسته برخی اتمها مانند ¹H (هیدروژن) و ¹³C (کربن-۱۳)، اطلاعات بسیار دقیقی درباره ساختار مولکولها، گروههای عاملی، محیط شیمیایی اتمها و حتی آرایش فضایی آنها ارائه میدهد. به همین دلیل، NMR یکی از مهمترین ابزارهای شیمی آلی، داروسازی، بیوشیمی و علوم مواد به شمار میرود.در دستگاه NMR، نمونه درون یک میدان مغناطیسی بسیار قوی و یکنواخت قرار میگیرد. در این شرایط، هستههایی که دارای اسپین هستند، در راستای میدان مغناطیسی آرایش پیدا میکنند.سپس دستگاه، امواج رادیویی (Radio Frequency) را به نمونه میتاباند. اگر فرکانس این امواج با اختلاف انرژی بین حالتهای اسپینی هستهها برابر باشد، هستهها انرژی جذب کرده و وارد حالت برانگیخته میشوند. این پدیده رزونانس مغناطیسی هستهای نام دارد.پس از قطع تابش، هستهها به حالت اولیه بازمیگردند و سیگنالهایی آزاد میکنند. این سیگنالها توسط آشکارساز ثبت شده و پس از پردازش رایانهای، به صورت طیف NMR نمایش داده میشوند.هر پیک اطلاعاتی درباره محیط شیمیایی هستهها (Chemical Shift)، تعداد نسبی آنها (Integration) و برهمکنش با هستههای مجاور (Spin-Spin Coupling) ارائه میدهد. اجزای اصلی دستگاه NMR🔹 مغناطیس ابررسانا (Superconducting Magnet): ایجاد میدان مغناطیسی بسیار قوی و پایدار🔹 منبع امواج رادیویی (RF Source): تولید و ارسال امواج رادیویی به نمونه🔹 پروب (Probe): محل قرارگیری نمونه و ارسال و دریافت سیگنالها🔹 آشکارساز (Receiver): دریافت سیگنالهای آزادشده از هستهها🔹 سیستم پردازش داده: تبدیل سیگنالها به طیف و نمایش نتایجکاربردهای NMR✔️ تعیین ساختار ترکیبات آلی🧪✔️ شناسایی و کنترل کیفیت داروها💊✔️ بررسی پروتئینها، DNA و سایر مولکولهای زیستی🧬✔️ مطالعه سازوکار واکنشهای شیمیایی✔️ بررسی خلوص نمونهها و شناسایی ناخالصیها🧫✔️ تحقیقات شیمی آلی، بیوشیمی، پلیمر و علوم مواد⚗️مزایای NMR✅ ارائه اطلاعات ساختاری بسیار دقیق✅ روشی غیرمخرب و بدون آسیب به نمونه✅ امکان شناسایی گروههای عاملی و محیط شیمیایی اتمها✅ قابلیت بررسی خلوص و ساختار مولکول بهطور همزمان✅ کاربرد گسترده در تحقیقات دانشگاهی و صنایع دارویی محدودیتهای NMR🔸 هزینه خرید و نگهداری دستگاه بسیار بالا است.🔸 به میدان مغناطیسی بسیار قوی و سیستم سرمایشی با هلیوم مایع نیاز دارد.🔸 تفسیر طیفهای پیچیده به دانش تخصصی نیاز دارد.منابع📘 Claridge, T. D. W. High-Resolution NMR Techniques in Organic Chemistry, 3rd Edition, Elsevier, 2016.📘 Keeler, J. Understanding NMR Spectroscopy, 3rd Edition, Wiley, 2023.📘 Skoog, D. A., Holler, F. J., & Crouch, S. R. Principles of Instrumental Analysis, 7th Edition, Cengage Learning, 2017.📘 Pavia, D. L., Lampman, G. M., Kriz, G. S., & Vyvyan, J. A. Introduction to Spectroscopy, 5th Edition, Cengage Learning, 2015.با ما همراه باشید.🌱Instagram | Telegram | LinkedIn | Bale
پستهای تلگرام — 🧪انجمن علمى دانشجويى شيمى دانشگاه الزهرا (س)⚗️
بالاخره همونی که منتظرش بودید😍⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۸:راه و چاه صنعت Cosmetic 👨🏻🏫 مدرس:آقای دکتر علی پیکری(فرمولاتور تخصصی آرایشی بهداشتی، مدیرعامل شرکت دارویی دکتر پیکری، مدرس دانشگاه)✅ سرفصل های این کارگاه در پوستر قرار گرفته است.🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۹ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۲۰ - ۱۸📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۱۰۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@maniyzsآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedInبالاخره همونی که منتظرش بودید😍⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۸:راه و چاه صنعت Cosmetic 👨🏻🏫 مدرس:آقای دکتر علی پیکری(فرمولاتور تخصصی آرایشی بهداشتی، مدیرعامل شرکت دارویی دکتر پیکری، مدرس دانشگاه)✅ سرفصل های این کارگاه در پوستر قرار گرفته است.🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۹ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۲۰ - ۱۸📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۱۰۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@maniyzsآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedIn
میدونستی هنوز هم وقت داری تا در مسابقه ملی نانو مقام بیاری؟!🤓🤞🏻[این یک واقعیته!!!]مرحله اول (آنلاین) پانزدهمین مسابقه ملی نانو ۱۴ الی ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد؛ مرحله دوم هم یک ماه بعدش هست و خدا بزرگه.😁🤞🏻توی این زمان کم چطور خودتو برسونی؟!📒 نیترونو ۵ فایل خلاصه مقالات و ۱۵ ساعت جمعبندی به ارزش ۷۰۰ هزارتومان به صورت کاملاً رایگان در اختیارت قرار میده.فقط کافیه به آیدی زیر پیام بدی و از سمت نیترونو در مسابقه ملی نانو ثبتنام کنی😎🔻🔗 @NitronoSup‼️این فرصت استثنایی رو از دست نده!---------------------------🔻آکادمی آموزش عالی نیترونو⚡️وبسایت | تلگرام | اینستاگرام | بله | لینکدین | گروه | ربات 🧪
مگه داریم بهتر از این😍⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۷:نرم افزار Xpert💻👩🏻🏫 مدرس:خانم عاطفه حقی(دانشجوی دکتری شیمی معدنی دانشگاه علم و صنعت ایران)✅ سرفصلها🔸 شناسایی فاز های کریستالی🔸 تعیین ساختار کریستالی🔸 تحلیل کمی و کیفی فاز ها🔸 اندازه گیری بلورک های شناسایی مواد آمورف🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۸ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۱۸ - ۱۶📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۲۵۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@maniyzsآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedInمگه داریم بهتر از این😍⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۷:نرم افزار Xpert💻👩🏻🏫 مدرس:خانم عاطفه حقی(دانشجوی دکتری شیمی معدنی دانشگاه علم و صنعت ایران)✅ سرفصلها🔸 شناسایی فاز های کریستالی🔸 تعیین ساختار کریستالی🔸 تحلیل کمی و کیفی فاز ها🔸 اندازه گیری بلورک های شناسایی مواد آمورف🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۸ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۱۸ - ۱۶📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۲۵۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@maniyzsآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedIn
مگه داریم بهتر از این🔥 ⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۶:از مولکول تا محصول؛ وقتی شیمی زیبایی می آفریند(مقدمه ای بر دوره جامع آرایشی بهداشتی ۱۰ شهریور)👩🏻🏫 مدرس:خانم دکتر مهدیه تاجبخش(پسادکتری شیمی آلی دانشگاه علم و صنعت ایران)✅ سرفصل ها در پوستر قرار گرفته است.🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۷ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۱۸ - ۱۶📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۱۰۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@uoc_summerschoolآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedInمگه داریم بهتر از این🔥 ⚛️ اتحادیه انجمنهای علمی دانشجویی شیمی ایران با همکاری دانشکده شیمی و انجمن شیمی دانشگاه علم و صنعت ایران، کمیته دانشجویی انجمن شیمی ایران و تمام انجمن های علمی دانشجویی شیمی کشور برگزار میکند:مدرسهی بزرگ تابستانه شیمی🌞🧴کارگاه شماره ۶:از مولکول تا محصول؛ وقتی شیمی زیبایی می آفریند(مقدمه ای بر دوره جامع آرایشی بهداشتی ۱۰ شهریور)👩🏻🏫 مدرس:خانم دکتر مهدیه تاجبخش(پسادکتری شیمی آلی دانشگاه علم و صنعت ایران)✅ سرفصل ها در پوستر قرار گرفته است.🔷 در یک جلسهٔ دو ساعته📆 تاریخ برگزاری: ۲۷ مرداد ۱۴۰۵⏰ زمان: ساعت ۱۸ - ۱۶📍 مکان: در بستر اسکای رومهرینه استثنایی این کارگاه: ۱۰۰ هزار تومان🤩 ۲۰٪ تخفیف در صورت ارائه کارت دانشجویی👌🏻📄 همراه با گواهی معتبر حضور 🔴 جهت ثبت نام و کسب اطلاعات بیشتر به آیدی زیر در تلگرام پیام دهید:@uoc_summerschoolآمادهی تجربهی متفاوتی باشید😌اتحادیه علمی دانشجویی شیمی ایرانTelegram | Instagram | Website |LinkedIn
۸ روز، ۸ تکنیک آزمایشگاهی | سفری کوتاه در دنیای آنالیز شیمیاییWhat is ICP-OES?در بسیاری از آزمایشهای شیمی تجزیه، هدف اصلی شناسایی و اندازهگیری عناصر موجود در یک نمونه است. یکی از دقیقترین و پرکاربردترین روشها برای این منظور، طیفسنجی نشر نوری پلاسمای جفتشده القایی (ICP-OES) است.تکنیک ICP-OES یک تکنیک آنالیز عنصری است که با استفاده از پلاسمای آرگون با دمای بسیار بالا، اتمها و یونهای موجود در نمونه را برانگیخته میکند. این ذرات هنگام بازگشت به حالت پایه، نور را در طول موجهای مشخصی گسیل میکنند. از آنجا که هر عنصر دارای طیف نشر منحصربهفردی است، میتوان با اندازهگیری این نور، نوع و غلظت عناصر را با دقت بالا تعیین کرد.در این روش، نمونه مایع ابتدا توسط نبولایزر (Nebulizer) به ذرات بسیار ریز (آئروسل) تبدیل میشود. سپس این ذرات وارد پلاسمای آرگون با دمای حدود ۶۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ کلوین میشوند.در این دما، اتمها و یونهای عناصر برانگیخته شده و هنگام بازگشت به حالت پایه، نور را در طول موجهای مشخص گسیل میکنند.نور گسیلشده وارد طیفسنج (Spectrometer) میشود و بر اساس طول موج از یکدیگر تفکیک میشود. در نهایت، آشکارساز (Detector) شدت نور هر طول موج را اندازهگیری میکند و نرمافزار دستگاه با استفاده از منحنی کالیبراسیون، غلظت عناصر موجود در نمونه را محاسبه میکند.اجزای اصلی دستگاه ICP-OES🔹 نبولایزر (Nebulizer): تبدیل نمونه مایع به آئروسل🔹 محفظه اسپری (Spray Chamber): حذف قطرات درشت و انتقال ذرات ریز به پلاسما🔹 مشعل پلاسما (Plasma Torch): تولید پلاسمای آرگون با دمای بالا🔹 مولد فرکانس رادیویی (RF Generator): تأمین انرژی لازم برای ایجاد و حفظ پلاسما🔹 طیفسنج (Spectrometer): تفکیک نور بر اساس طول موج🔹 آشکارساز (Detector): اندازهگیری شدت خطوط نشر عناصر🔹 رایانه و نرمافزار پردازش داده: محاسبه غلظت عناصر و نمایش نتایجکاربردهای ICP-OES✔️ اندازهگیری همزمان چندین عنصر در یک نمونه🧪✔️ آنالیز آب آشامیدنی، فاضلاب و نمونههای محیطزیستی💧✔️ بررسی عناصر غذایی در خاک، گیاه و کود✔️ کنترل کیفیت داروها و مواد اولیه💊✔️ آنالیز مواد غذایی و مکملها✔️ کنترل کیفیت آلیاژها، فلزات و مواد صنعتی⚙️✔️ تحقیقات زمینشناسی، شیمی، کشاورزی و علوم زیستی مزایای ICP-OES✅ حساسیت و دقت بالا✅ قابلیت اندازهگیری همزمان چندین عنصر✅ محدوده خطی وسیع برای اندازهگیری غلظتها✅ سرعت بالای آنالیز✅ مناسب برای اندازهگیری عناصر در غلظتهای کم (ppm و در بسیاری از موارد تا ppb)✅ تکرارپذیری و صحت مناسب محدودیتهای ICP-OES🔸 نمونه معمولاً باید به صورت محلول وارد دستگاه شود و بسیاری از نمونههای جامد نیاز به هضم شیمیایی دارند.🔸 هزینه خرید، نگهداری و مصرف گاز آرگون نسبتاً بالا است.🔸 تداخلهای طیفی و ماتریسی ممکن است بر نتایج اثر بگذارند و نیاز به اصلاح یا انتخاب طول موج مناسب داشته باشند.🔸 برای اندازهگیری غلظتهای بسیار پایین (در حد ppb یا کمتر)، در برخی کاربردها ICP-MS حساسیت بالاتری نسبت به ICP-OES دارد.نکته علمییک اشتباه رایج این است که گفته میشود ICP-OES نور را به نمونه میتاباند، این نادرست است. در ICP-OES، نمونه خودش پس از برانگیخته شدن در پلاسمای آرگون، نور گسیل میکند و دستگاه همین نور گسیلشده را اندازهگیری میکند.این تفاوت، وجه تمایز اصلی ICP-OES با روشهای جذب نوری مانند AAS و UV-Vis است.منابع📘 Skoog, D. A., Holler, F. J., & Crouch, S. R. Principles of Instrumental Analysis, 7th Edition, Cengage Learning, 2017.📘 Boss, C. B., & Fredeen, K. J. Concepts, Instrumentation and Techniques in Inductively Coupled Plasma Optical Emission Spectrometry, 3rd Edition, PerkinElmer, 2004. Montaser, A. (Ed.). Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry, Wiley-VCH, 1998.📘 Houk, R. S., & Montaser, A. Inductively Coupled Plasma Spectrometry, Wiley-VCH.با ما همراه باشید.🌱Instagram | Telegram | LinkedIn | Bale
۸ روز، ۸ تکنیک آزمایشگاهی روز هشتم : ICP-OES
