سید عبدالعزیز طباطبایی یزدی (۱۳۰۸-۱۳۷۴ش) سید عبدالعزیز طباطبایی یزدی، از استوانههای فهرستنگاری و…
انتشار: 2026/07/29 07:35 UTCدریافت: 2026/08/01 00:08 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:08 UTC
سید عبدالعزیز طباطبایی یزدی (۱۳۰۸-۱۳۷۴ش) سید عبدالعزیز طباطبایی یزدی، از استوانههای فهرستنگاری و نسخهپژوهی معاصر، در سال ۱۳۰۸ش در نجف اشرف متولد شد. او که از نوادگان فقیه نامدار، صاحب «عروهالوثقی» بود، در محیط علمی نجف پرورش یافت. وی دوران کودکی و نوجوانی را با فقدان زودهنگام والدین و رنج بیماریهای مزمن سپری کرد، اما این ناملایمات مانع از شکلگیری شخصیت علمی او نشد. یکی از نقاط عطف حیات او، رد پیشنهاد عمویش برای تحصیلات نوین و مهاجرت به آمریکا در دوران جوانی بود؛ وی با درایتی ویژه، مسیر دشوار طلبگی و تحقیق در میراث مکتوب را بر رفاه شخصی ترجیح داد. تسلط کمنظیر طباطبایی بر میراث مکتوب، ریشه در اشتیاق نهادینهی او از دوران کودکی به دنیای کتابشناسی داشت. وی با تکیه بر حافظهای خارقالعاده، توانایی خواندن نسخههای دشوار و «بدخط» را داشت که این مهارت در کنار کنکاش در میکروفیلمها و نسخههای خطیِ کمیاب، او را به مرجعی در بازخوانی متون کهن بدل کرد؛ دورانی که بسیاری از منابع مرجع هنوز به صورت تحقیقشده در دسترس پژوهشگران نبود. علاوه بر دانشِ متنی، شخصیت او برآمده از معاشرت با بزرگان علم در «مدرسه مرحوم سید» بود که منشی جامع و آکادمیک برای وی به ارمغان آورد. استاد طباطبایی که تمامی عمر خود را وقف احیای میراث علمی اسلام کرد، سرانجام در سال ۱۳۷۴ش در سن ۶۶ سالگی درگذشت. شرح مبسوط زندگی و نقش اثرگذار او در تحول نسخهشناسی، در کتاب «گفتگو با نسخهشناسان و فهرستنگاران نسخههای خطی» (انتشارات انصاریان، ۱۴۰۳ش) به تفصیل توسط آقایان سید محمد و سید علی طباطبایی تبیین شده است.کتابخانه مسجد اعظم @boroujerdilib