🟢 سنگ‌ساب 🟢🔖 @Babolihaa✍️ #سیده_سحر_حسینی (فعال حوزه ميراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری)1️⃣ #سنگ‌سا…

🟢 سنگ‌ساب 🟢🔖 @Babolihaa✍️ #سیده_سحر_حسینی (فعال حوزه ميراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری)1️⃣ #سنگ‌ساب از کهن‌ترین ابزارهای دست‌ساز بشر برای آماده‌سازی مواد غذایی است. این ابزار از یک تخته‌سنگ صاف و ثابت، به نام سنگ‌ساب، و یک سنگِ دستی تشکیل می‌شود و هزاران سال برای ساییدن غلات، دانه‌ها، گیاهان و دیگر مواد خوراکی به کار رفته است.2️⃣بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی، نمونه‌های این ابزار دست‌کم از دوره نوسنگی در محوطه‌های باستانی ایران و دیگر نقاط جهان به دست آمده‌اند. با آغاز کشاورزی، انسان برای فرآوری غلات و گیاهان خوراکی به ابزارهای سایشی نیاز پیدا کرد و این وسیله به یکی از مهم‌ترین ابزارهای زندگی روزمره تبدیل شد. بررسی آثار سایش روی این ابزارها نشان می‌دهد که از آن‌ها برای خرد کردن غلات، گیاهان، دانه‌های روغنی، مغزهای خوراکی و حتی تهیه رنگدانه‌های معدنی استفاده می‌شده است.3️⃣این ابزار تا چند دهه پیش نیز در بسیاری از خانه‌های روستایی، از جمله در مازندران، جایگاه خود را حفظ کرده بود. در برخی مناطق مازندران، به سنگِ دستیِ این ابزار که با آن مواد را می‌سابند، «سَرسَنگ»، «دَستِ‌سنگ» یا «میسه‌سنگ» می‌گویند و تخته‌سنگ ثابت را «بِنه‌سنگ» می‌نامند. این وسیله در بخش‌هایی از سوادکوه و لفور نیز با نام‌هایی مانند «سَرسَنگ» و «سنگ‌گیسِه» شناخته می‌شود.4️⃣در گیلان نیز ابزاری با کارکردی مشابه وجود دارد؛ ظرفی سفالی به نام «نمکیار» که با استفاده از یک سنگِ دستی، سبزی‌های معطر، گردو، سیر و دیگر مواد را درون آن می‌سایند و از آن برای تهیه چاشنی محلی «نمکیار» استفاده می‌کنند.5️⃣سنگ‌ساب یادگاری ارزشمند از تاریخ، فرهنگ و شیوه زندگی نیاکان ماست؛ ابزاری که هزاران سال در کنار انسان بوده و نقشی مهم در تهیه خوراک، فرآوری گیاهان و دانه‌ها و شکل‌گیری فرهنگ غذایی جوامع ایفا کرده است. امروزه نیز، با وجود رواج ابزارهای مدرن، سنگ‌ساب همچنان بخشی از میراث فرهنگی، دانش بومی و هویت خوراکی شمال ایران و بسیاری از مناطق کشور به شمار می‌آید.