🟢 از «فینسک» تا «سِجرو»؛ارزیابیهای آبکی اثرات محیطزیستی طرحهای عمرانی/ مجوزهایی که بهجای طبیعت…
انتشار: 2026/07/28 02:03 UTCویرایش: 2026/08/01 00:07 UTCدریافت: 2026/08/01 00:07 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 00:07 UTC
🟢 از «فینسک» تا «سِجرو»؛ارزیابیهای آبکی اثرات محیطزیستی طرحهای عمرانی/ مجوزهایی که بهجای طبیعت از پروژهها حمایت میکنند! 🟢🔖 @BABOLIHAA🔴ارزیابی اثرات محیطزیستی قرار بود پیش از اجرای پروژههای بزرگ عمرانی، زنگ خطر و هشداری برای کاهش تخریب طبیعت باشد اما این فرآیند در سالهای اخیر با چالش هایی جدی مواجه شده است.1️⃣ تهیه ارزیابیها توسط کارفرمایان#حنیفرضا_گلزار «کنشگر و فعال محیطزیست»:🔴 مسئله اصلی به یک پروژه خاص محدود نمیشود و ریشه آن را باید در ساختار ارزیابیهای محیط زیستی کشور که نیازمند اصلاح است، جستوجو کرد.🔴نخستین نقطه ضعف و پاشنه آشیل مطالعات ارزیابی اثرات محیطزیستی این است که خود کارفرما، فرآیند مطالعه را انجام میدهد. بر همین اساس در بسیاری از پروژههای عمرانی مانند سد، جاده، فرودگاه یا طرحهای انتقال آب، شرکت یا مجموعه ای که قصد اجرای پروژه را دارد، یک شرکت مشاور را برای تهیه گزارش ارزیابی انتخاب میکند. زمانی که مجری پروژه، هزینه انجام مطالعات را پرداخت میکند، ممکن است منافع مجری پروژه بر نتیجه ارزیابیها اثر بگذارد.🔴گلزار میگوید: وقتی شما به عنوان مجری پروژه، خودتان مسئول تهیه مطالعه میشوید، ممکن است بخشی از آسیبهای محیطزیستی دیده نشود یا کم رنگ شود، چون در نهایت قرار است همان پروژه اجرا شود. پس از تهیه این گزارشها، سازمان حفاظت محیط زیست بر اساس همین مطالعات درباره صدور مجوز تصمیم میگیرد که این موضوع استقلال ارزیابی را زیرسوال میبرد.2️⃣ سه نمونه برای یک چالش🔴 او با اشاره به سد فینسک، #سد_سجادرود و طرح انتقال آب دریای کاسپین(خزر) به سمنان اشاره میگوید: این پروژهها نشان میدهند که اختلاف اصلی در این زمینه فقط درباره اجرای یک طرح مشخص نیست اما فعالان محیط زیست معتقدند آثار یک پروژه باید فراتر از اعداد مربوط به حجم آب بررسی شود3️⃣ نگرانی از جنگلهای هیرکانی و آببندانها🔴نگرانی فعالان محیطزیست فقط مربوط به #قطع_درختان نیست. اجرای سدهای فینسک و سجادرود هر دو با تخریب بخشی از جنگلهای هیرکانی، تغییر مسیر جریانهای طبیعی آب و کاهش ورودی آب به پایین دست میتواند بر #تالابها، آب بندانها و زیستگاههای منطقه اثر بگذارند.🔴او با بیان اینکه #آببندانهای_مازندران طی صدها سال به عنوان بخشی از نظام سنتی مدیریت آب شکل گرفتهاند و علاوه بر نقش کشاورزی، زیستگاه گونههای مختلف پرندگان، آبزیان، دوزیستان و گیاهان هستند، هشدار میدهد: کاهش ورودی آب به این عرصهها در بلند مدت پایداری آنها را تهدید میکند.4️⃣وعدههای توخالی جبران خسارتها🔴گلزار یکی دیگر از انتقادات بر ارزیابیهای محیط زیستی را به وعدههای جبران خسارت محیط زیستی وارد میکند و میگوید: در برخی پروژهها اعلام میشود خسارت ناشی از تخریب جنگل، با کاشت چند برابر نهال جبران خواهد شد، اما این موضوع از نظر اکولوژیک به هیچ عنوان قابل مقایسه با جنگل طبیعی نیست.🔴جنگلهای هیرکانی حاصل میلیونها سال تکامل طبیعی هستند و یک عرصه نهالکاری شده نمی تواند همان نقش، تنوع زیستی و کارکردهای اکولوژیک جنگل طبیعی را داشته باشد. ضمن اینکه باید بگویم تعهدات مشابه در پروژههای گذشته نشان میدهد که وعدههای جبران خسارت محیط زیستی معمولا توخالی بوده و برخی هم عملیاتی نشده است.5️⃣ قانون داریم؛ مشکل در اجراست🔴قوانین و مصوبات متعددی برای حفاظت از منابع طبیعی، جنگلها و منابع آب وجود دارد، اما مشکل اصلی در اجرای قوانین است. بنابراین معتقدم تا زمانی که ارزیابیهای محیط زیستی مستقل و نظارت بر اجرای تعهدات محیط زیستی تقویت نشوند، پروژههای بزرگ عمرانی همچنان به محل اختلاف میان توسعه و حفاظت از طبیعت تبدیل خواهند شد. 🔴از سوی دیگر، درباره #سد_سجرو نیز موضوع اصلی به اعتبار مطالعات ارزیابی محیط زیستی بازمیگردد. سازمان حفاظت محیط زیست اعلام کرده که این پروژه پس از طی فرآیندهای قانونی و بررسیهای کارشناسی، در سال ۱۳۹۹ موفق به دریافت مجوز ارزیابی اثرات زیستمحیطی (EIA) شده است. با این حال منتقدان میگویند مطالعات ارزیابی محیطزیستی دارای دوره اعتبار مشخص هستند و با گذشت حدود ۶ سال از صدور این مجوز، شرایط محیطی منطقه، وضعیت منابع آب و حساسیتهای زیستمحیطی تغییر کرده و نیاز به بررسی دوباره وجود دارد.💬کارزار را امضا و برای سایر دوستان خود بفرستید:karzar.net/336274#%D9%86%D9%87_%D8%A8%D9%…



