⛓۸۳۷م-دستگيری بابك خُرّم دین هنگام فرار در ارمنستان و اوضاع دوران اووی صاحب يك فرضيه اجتماعی تازه و…
انتشار: 2026/08/02 20:53 UTCدریافت: 2026/08/03 16:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/03 16:27 UTC
⛓۸۳۷م-دستگيری بابك خُرّم دین هنگام فرار در ارمنستان و اوضاع دوران اووی صاحب يك فرضيه اجتماعی تازه و عقيده مذهبي ديگر و رهبر يك جنبش انقلابی كه در آذربايجان و مناطق شمال غربی ايران بر ضد خلافت عباسی به پا خاسته بود بابك در جنگ با نيروهای خليفه كه فرمانده آنان افشين پسر كاووس بود شكست خورده و فرار كرده بود. بابك در جنگ سال ۸۳۵ میلادی در مراغه، افشين را شكست داده بود ولی بعدا در جنگ ديگری شكست خورده و فرار كرده بود.بابك پس از انتقال به سامرا پايتخت تازه معتصم خليفه عباسي، چهارم ژانويه سال ۸۳۸ پس از تحمل شديدترين شكنجه ها كشته شد. به دستور معتصم، سر بابک را براي ترساندن ايرانيان استقلال طلب به خراسان فرستادند و جسدش در سامرا به دار آويخته شد و مدتها همچنان بر سر دار ماند. معتصم برادر مامون كه پس از مرگ برادرش در سال ۸۳۳ میلادی خليفه عباسي شده بود سه سال بعد پايتخت را از بغداد كه شديدا نا آرام شده بود به سامرا منتقل كرده بود و كار حفاظت از شهر را به سربازان ترك خود كه آنان را از تماس با سربازان عرب منع كرده بود سپرده بود.مامون كه مادرش ايرانی بود و با كمك ايرانيان به خلافت رسيده بود، ۲۰ سال خليفه بود و با تدبير ايرانيان كه امور اداری، سياسي و فرهنگي را به دست داشتند دوران خلافت او همراه با شكوفايي فرهنگي و گسترش بازرگاني با سرزمين هاي دور دست بود. همزمان و در جريان جنبش بابك، در نقاط ديگر ايران بپاخيزي هاي استقلال طلبانه متعددي به چشم مي خورد. در مازندران(طبرستان يا تپورستان) مازيار حاكم اين ايالت، در سال ۸۳۴ ميلادي بر ضد معتصم بپا خاست و دست به بسيج نيرو زد كه در جنگ با نيروهاي اعزامي معتصم شكست خورد، اسير شد و به سامرا انتقال يافت كه در آنجا زير تازيانه كشته شد و جسدش را در كنار استخوانهاي بابك به دار آويختند. از نظر خليفه زمان براي نابود كردن افشين فرا رسيده بود زيرا ديگر به وجود او نياز نبود. خليفه از آغاز هم به او اعتماد نداشت و وي را در باطن يك ناسيوناليست ايراني مي دانست. بنابراين اعتراف مازيار را كه با افشين تماس محرمانه داشت بهانه قرار داد و دستور دستگيري افشين را به اتهام خيانت به خلافت صادر كرد. خليفه افشين را كه روزگاري بزرگ مي داشت در زندان با گرسنگي و تشنگي دادن بكشت و جسدش را پس از مرگ (در سال ۸۴۰ميلادي) در همان نقطه كه بابك و مازيار به دار آويخته شده بودند بر دار زد. بدين ترتيب خليفه عباسي سه ايراني دلاور و ميهن دوست را به دست يكديگر نابود كرد. تاريخ نشان داد كه معتصم موفق نشد و از هر قطره خون يك ايراني مقتول، چندين ميهن دوست ديگر به وجود آمد. بايد دانست که عباسيان به دست ايرانيان بر سر کار آمده بودند.


