🎼موسیقی_ایرانی#سیدجواد_بدیع_زاده"سیدجواد بدیعزاده"را باید یکی از پویاترین موسیقیدانان سنتیِ ایر…
انتشار: 2026/08/02 20:53 UTCدریافت: 2026/08/03 16:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/03 16:27 UTC
🎼موسیقی_ایرانی#سیدجواد_بدیع_زاده"سیدجواد بدیعزاده"را باید یکی از پویاترین موسیقیدانان سنتیِ ایران،در قرنِ اخیرِ خورشیدی،به شمار آورد و آنچه از او باقی مانده،از همهی آثارِ همتایانِ همزمانش نیز، بیشتر است. جالبتر این است که این آثار،همه از یک سبک و قاعده نبوده و از شیوهی واحدی پیروی نمیکنند. در مجموعه ی آثار "بدیعزاده" فرم و ژانرهای متفاوتی از موسیقی، رؤیت می شود. از سرودههای میهنی تا قرائتهای مذهبی،از آوازهای سنتی،تا تصنیفهای کوچه و بازاری. چگونه ذهن آدمی میتواند چنین فعال در زمینههای مختلف و گاه، ناهمگون کار کند و محصول کارش هم، مورد پسند و استقبال جامعه قرار گیرد.به هر روی، شادروان"سید جواد بدیعزاده"با چنین روحیهی جامعالاطرافی، در جامعهی موسیقی زمان خود، تأثیر میگذاشت. وی اگرچه خود گاه شعر بر روی آهنگ مینهاد، اما بیشترِ اوقات، این کار را به دیگران می سپرد، دیگرانی که آثارشان را به ذهنیت خود نزدیک تر میدید. در واقع میشود گفت که کارگاه آهنگسازی"بدیعزاده"برحسب نیازِ جامعه ی آن روزگار، تعدادی ترانهسرا پرورش داد که حقاً کارِ بعضی از آنها در زمان خود ارزشهای چشمگیری نیز داشته است. از میانِ این ترانه سرایان می توان از"نعمتالله مرآد"،"محمدعلی مشایخ"،"علی موید ثابتی"،"هدایت نیرسینا"،"غلامرضا روحانی" و"نورالله همایون"، نام برد که چند تن از آنان از همکارانِ اداریِ او در مجلس شورای ملی بودند. البته آنچه از شواهد پیداست، که" نوراله همایون" از دیگران در این کار موفق تر بوده باشد. متنِ مشهورترین ترانههای سنتی "بدیعزاده" از اوست.شادروان "بدیع زاده" در خاطراتِ خود، "همایون" را تشبیه به "مولوی" کرده بود که در غزلیاتش یکپارچه "شمس تبریزی" میشد و چنان در او فرو میرفت که دیگر خودش را از دست میداد. به گفتهی او "همایون" نیز در او فرو رفته و تبدیل به خود او شده است.ازجمله کارهای جالبِ"نورالله همایون"،تصویرسازیهای صحنهای است که گمان میرود برای نخستینبار در ترانهسرایی ایران، ابتکار شده و چند دههی بعد به اوج خود رسیده است. «ساز و سبو» از کارهای صحنهای اوست، گفتوگویی است میان «ساز و سبو» و شکوهی هرکدام، که از سرنوشت خود با نثرِ فارسی پاکیزه و نخستین ترانه ای است که زنده یاد "بدیعزاده" در رادیو خوانده است.تجددگرایی دیگرِ"نورالله همایون" این بود که سعی میکرد در متنِ خود،به نام گوشههای دستگاهی که ترانه در آن ساخته شده اشاره کند، بدون آن که محتوای متن مختل شود. پس از "همایون" باید از"غلامرضا روحانی" یاد کرد که از نویسندگانِ طنزپرداز روزنامهی «امید» بود و نامِ مستعارِ «اجنبه» را بر خود نهاد. "روحانی" در حوزهی موسیقی عامیانه، با "بدیعزاده" همکاری کرده و متنهای فُکاهی میساخت. "بدیعزاده" به یاری اینگونه ترانههای فُکاهی و کوچه بازاری، پای در حوزهی دیگری نهاد که بعدها به عنوانِ نوعی موسیقی پاپ شناخته شده است. متنِ ترانههای معروف "بدیع زاده" چون،«زالزالک»،«ماشین مشتی ممدعلی» و«یکی یه پول خروس»از کارهای "غلامرضا روحانی" است.شادروان"سید جواد بدیع زاده"در سال ۱۲۸۱ خورشیدی،در خانوادهای اهل مِنبر، در تهران زاده شد. پدرش"بدیع المتکلمین" که از واعظانِ معروف دوره ی مشروطیت بود و به "سیداناری" شهرت داشت،فرزند را نیز غالباً به مجالسِ وعظ و روضه خوانی می برد تا با شیوه ی آوازخوانی مذهبی آشنا شود."بدیع زاده" ردیف موسیقی سنتی و گوشه های بیشمار آن را از پدر و نیز از دایی خود که او نیز از روحانیونِ خوشصدای آن دوره بود، فراگرفت. شاید پدر در این فکر بود که از پسر جانشینی برای خود بسازد.ولی فرزند بعدها راه دیگری را برگزید. او پس از به پایان بردن دوره ی ابتدایی، تحصیل را در دو مدرسه ی «آلیانس» و «دارالفنون» ادامه داد و با زبان و فرهنگ فرانسه نیز آشنا شد...جواد ظلطاعتمنتخب آثار در کانال مدرسه تاریخ@AzimiBijan1


