سراب در دوران ناصرالدین شاه قاجار به روایت یک منبع عثمانی در سال ۱۸۸۹ میلادی (مصادف با دوران سلطنت…

سراب در دوران ناصرالدین شاه قاجار به روایت یک منبع عثمانی در سال ۱۸۸۹ میلادی (مصادف با دوران سلطنت ناصرالدین شاه قاجار)، یک نویسنده و سیاح روسی به نام لئونید کنستانتین ویچ آرتامونوف نتیجه تحقیقات و پژوهش‌های شش ماهه و سیاحت دو ماهه خود از مناطق مختلف آذربایجان را به رشته تحریر درآورده و در سال ۱۸۹۰ میلادی در روسیه آن را به چاپ می رساند.بخشی از این کتاب توسط سرهنگ نظمی عضو شعبه استخبارات ارکان حرب ارتش عثمانی از روسی به ترکی عثمانی ترجمه شده و در مطبعه نظامی استانبول در سال ۱۳۳۴ ه‍.ق به چاپ رسیده است. (صدری، منیژه، آذربایجان: ساختار اداری_سیاسی و اوضاع جغرافیایی)نویسنده در کتاب خود اطلاعات ارزشمندی از وضعیت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی سراب در آن دوران ارائه می دهد که در ادامه آن را بررسی می کنیم:ولایت سراب[این] ولایت از شمال به ساوالان (سبلان) و سلسله کوه قره طاغ (قره داغ)، از جنوب به کوه های بوزغوش (بزقوش)، از شرق به گدوک ساین (گردنه صائین) و از غرب به واسطه اوجان چای که از توابع شرقی آجی چای محسوب می گردد، از ولایت تبریز جدا می گردد.این منطقه قاعدتا توسط یک شاهزاده معروفی¹ که با خاندان شاهی قرابتی دارد اداره می شود. بنابراین بیش از آنکه عموماً تابع والی تبریز محسوب گردد به تهران مربوط می شود.در داخل ولایت سراب ۱۳۵ قریه وجود دارد که سکنه‌ی این آبادی ها نیز از ۶۰ هزار نفر کمتر نیستند. و اهالی شهر نیز ۱۸ هزار نفر است. ایل شاقاکی (شقاقی) در سراب دارای جمعیتی ۹ هزار نفری است. بنابراین مجموع جمعیت ولایت بالغ بر ۸۷ هزار نفر است.اهالی محل همچون ساکنان دیگر محل‌ها به زراعت، باغبانی و دام اشتغال دارند. در دوزدوزن (دوزدوزان) نمک² استخراج می گردد. در این ولایت شترهای پرورشی در کل آذربایجان از ممتازترین و بهترین نژادها هستند که قسمت اعظم آنها به تبریز فرستاده می شود. (آذربایجان، احوال جغرافیه و تقسیمات سیاسی‌سیله اصول اداره سی، ص ۳۲)پاورقی:۱. اشاره به شاهزاده محمد علی میرزا که حاکم سراب در آن دوران بود.۲. منظور معدن تاریخی دوزلاخ که در نزدیکی آنجا قرار دارد.پ.ن: تصویر نقشه آذربایجان و منطقه سراب که در انتهای کتاب آمده است. در این نقشه نام دوزدوزان (دوزدوزن) و روستاهای پیرامون مانند قاشا گومبز (قوشه گنبد)، چری (چرلو)، پرکوش (فرکوش) و صویون (سوین) نیز دیده می شود.ــــــــــــــــ#تاریخ_سراب#ایل_شقاقی#عثمانی@Azarbijan_sarab