پادشاهی پهلوی در پرتو نگاه ساموئل هانتینگتونایرج صفاریان*آمرداد ۲۵۸۵ شاهنشاهی«ایرج صفاریان» در ای…
انتشار: 2026/08/10 07:43 UTCدریافت: 2026/08/11 02:15 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/11 02:15 UTC
پادشاهی پهلوی در پرتو نگاه ساموئل هانتینگتونایرج صفاریان*آمرداد ۲۵۸۵ شاهنشاهی«ایرج صفاریان» در این یادداشت میکوشد با بهرهگیری از مباحثی که «ساموئل هانتینگتون» درباره دموکراسی و توسعه سیاسی مطرح کرده است، به ارزیابی پادشاهی پهلوی بنشیند و عملکرد این پادشاهی را در پرتو آرای این متفکر برجسته آمریکایی مورد بررسی و تدقیق قرار دهد. نظم و ترتیب اساس هر کاری است و تا این مهم برقرار نباشد، هیچ بنایی شکل نمیگیرد و هیچ کاری پیش نمیرود. تفکیک قوا که اصل اول دموکراسی است در واقع به معنای منظمکردن کشور به نهادهایی با کارکرد خاص و ویژه است. بنابراين، دموکراسی کارآمد را میتوان به برقراری نظم و ترتیب معنا کرد. «ساموئل هانتینگتون»- متفکر برجسته آمریکایی- معتقد است، در کشورهای در حال توسعه، مشکل اصلی فقدان نظم و نهادهای قوی است، نه کمبود دموکراسی، و بر این اساس یک حکومت اقتدارگرای کارآمد بهتر از دموکراسی بیثبات است. هانتینگتون بر این باور است که اگر بخواهیم در یک جامعه پیچیده با نیروهای پرشمار اجتماعی سامان و نظم سیاسی به وجود آوریم، باید ابتدا نهادهای سیاسی مستقل از نیروهای اجتماعی پدید آید که بتواند با غلبه بر قدرت گروههای مخرب اجتماعی ادامهی حیات دهد. به باور او هر چه جامعه پیچیدهتر و متنوعتر باشد، نهادهای سیاسی نیز بايد پیچیدهتر و مقتدرتر باشند. بنابراين، تاسیس دادگستری مدرن و استقلال آن از آخوندهای مرتجع، کنترل موقوفات و درآمدهای مذهبیِ ارتجاع سیاه و تاسیس سازمان امنیت و اطلاعات کشور به دست پادشاهان پهلوی را باید در همین راستا تحلیل کرد.افزون بر این، باید گفت بر خلاف ادعای پهلویستیزان و انقلابیون ۵۷، در تمام دوره پهلوی، از ۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷، آزادی سیاسی برای تمام نیروها و جریانهای لیبرال و سکولار و حتى سوسیالیست فراهم بود؛ آنچه نبود، آزادی سیاسی برای نیروها و احزاب بنیادگرا، بنیادگرای اسلامی، و کمونیستی بود که به درستی اعمال میشد و تجربه دهشتناک جمهوری اسلامی هم درستی آن سیاستها را تایید میکند و از چشمانداز مباحث هانتینگتون نیز کاملا قابل تایید است … در هیچ کجا و در هیچ دموکراسیای، کمونیستهای مسلح و اسلامگرایان مسلح حق فعالیت ندارند و با آنها برخورد میشود. صورت کامل یادداشت را در «فریدون» بخوانید:fereydoun.org/reflections/samuel-huntingt… به دلیل اقامت در ایران، از نام مستعار بهره گرفته است.✅ @azadi_iran2577#رضاشاه_روحت_شاد#بازگشت_به_مشروطه#جاويدشاه_پاينده_وطن#جاويد_رضاشاه_دوم#نور_بر_تاريكي_پيروز_است#ايران_معبد_ماست#اعتراضات_سراسري#ما_ملت_كبيريم_ايران_رو_پس_ميگيريم#نبردباتاريكي#انقلاب_شيروخورشيد
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 9 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — فرزندان ققنوس
بهنام امينياحتمال کور شدن محتبی خامنه ای گزارش تازه ای از مقامات اسرائیلچرا ترامپ سراغ وحیدی رفت✅ @azadi_iran2577#رضاشاه_روحت_شاد#بازگشت_به_مشروطه#جاويدشاه_پاينده_وطن#جاويد_رضاشاه_دوم#نور_بر_تاريكي_پيروز_است#ايران_معبد_ماست#اعتراضات_سراسري#ما_ملت_كبيريم_ايران_رو_پس_ميگيريم#نبردباتاريكي#انقلاب_شيروخورشيد
راديو شمرونرسوایی تجزیه طلبان خجالتی (جوانمردی و مخ ته دیگ و...) اشتباه بزرگ دولت ترامپ و بررسی خبرهای روز✅ @azadi_iran2577#رضاشاه_روحت_شاد#بازگشت_به_مشروطه#جاويدشاه_پاينده_وطن#جاويد_رضاشاه_دوم#نور_بر_تاريكي_پيروز_است#ايران_معبد_ماست#اعتراضات_سراسري#ما_ملت_كبيريم_ايران_رو_پس_ميگيريم#نبردباتاريكي#انقلاب_شيروخورشيد
ترامپ همزمان با آماده شدن برای جنگ: با سپاه در تماس هستیمخیزش و جنگ دو عامل سقوط رژیمپادکست خبري با فرزام كرباسي✅ @azadi_iran2577#رضاشاه_روحت_شاد#بازگشت_به_مشروطه#جاويدشاه_پاينده_وطن#جاويد_رضاشاه_دوم#نور_بر_تاريكي_پيروز_است#ايران_معبد_ماست#اعتراضات_سراسري#ما_ملت_كبيريم_ايران_رو_پس_ميگيريم#نبردباتاريكي#انقلاب_شيروخورشيد
جمشيد چالنگيدو کلمه در باره ترانه «توهم توطئه» داریوش اقبالی!✅ @azadi_iran2577#رضاشاه_روحت_شاد#بازگشت_به_مشروطه#جاويدشاه_پاينده_وطن#جاويد_رضاشاه_دوم#نور_بر_تاريكي_پيروز_است#ايران_معبد_ماست#اعتراضات_سراسري#ما_ملت_كبيريم_ايران_رو_پس_ميگيريم#نبردباتاريكي#انقلاب_شيروخورشيد
آخرین نبرد به میزبانی آریا فرپوری: رژیمی که از خیزش دوباره مردم میترسد!✅ @azadi_iran2577#رضاشاه_روحت_شاد#بازگشت_به_مشروطه#جاويدشاه_پاينده_وطن#جاويد_رضاشاه_دوم#نور_بر_تاريكي_پيروز_است#ايران_معبد_ماست#اعتراضات_سراسري#ما_ملت_كبيريم_ايران_رو_پس_ميگيريم#نبردباتاريكي#انقلاب_شيروخورشيد
فرض کنید پهلوی نیست؛ شما چه در چنته دارید؟سالهاست بخشی از نیروهایی که خود را مخالف جمهوری اسلامی معرفی میکنند، بیش از آنکه توانشان را صرف مقابله با حکومت کنند، درگیر جنگی فرسایشی با رضا شاه دوم شدهاند. پس بیایید برای سنجش ادعاهای اینان، صورت مسئله را تغییر دهیم: فرض کنیم از فردا رضا شاه دوم دیگر هیچ حضور و نقشی در سیاست ایران ندارد.حالا میدان برای تمام کسانی که مدعی داشتن گزینهای بهتر و کارآمدتر هستند باز است. دیگر رقیبی به نام رضا پهلوی وجود ندارد که بتوان ناکامیها، پراکندگیها یا ناتوانی در ایجاد یک نیروی سیاسی مؤثر را به حضور او نسبت داد.اکنون زمان ارائهٔ داشتههاست؛ نیروی سیاسی منسجم بسازید، رهبر یا شورای رهبری خود را معرفی کنید، برنامهٔ دوران گذار ارائه دهید و برای مردم روشن کنید جمهوری اسلامی چگونه باید کنار برود و کشور پس از آن چگونه اداره خواهد شد.مهمتر از همه، پشتوانهٔ اجتماعی خود را نشان دهید. پشتوانهٔ اجتماعی با ادعا، مصاحبه و تعدد برنامههای تلویزیونی سنجیده نمیشود؛ جامعه باید ببیند هر جریان در میان ایرانیان چه میزان اعتماد، نفوذ و قدرت بسیج واقعی دارد.سالها مخالفت با رضا شاه دوم بهخودیخود کسی را به آلترناتیو تبدیل نمیکند. آلترناتیو باید توان ساختن داشته باشد؛ اعتماد ایجاد کند، نیرو گرد آورد، برنامه ارائه دهد و برای فردای جمهوری اسلامی پاسخی داشته باشد.در این میان باید میان «منتقد» و کسانی که بخش عمدهٔ هویت سیاسیشان بر تخریب دیگر مخالفان حکومت بنا شده تفاوت گذاشت. نقد رضا شاه دوم و پادشاهیخواهان، همانند نقد هر جریان سیاسی دیگری، حق هر ایرانی است؛ اما نقد با تخریب مستمر، شایعهسازی و فرسودن امید جامعه تفاوت دارد.وقتی خروجی دائمی یک فعالیت سیاسی، تفرقه، بیاعتمادسازی و ناامید کردن جامعه از نیروهای مستقل مخالف جمهوری اسلامی باشد، مردم حق دارند بپرسند: این رفتار در نهایت به زیان چه کسی و به سود چه کسی تمام میشود؟جمهوری اسلامی برای ادامهٔ حیات خود تنها به زندان و سرکوب متکی نیست؛ پراکندگی و بیاعتمادی میان مخالفان نیز به بقای آن کمک میکند. بنابراین هر نیرویی که مدعی مبارزه با حکومت است باید بتواند مرز خود را با این چرخهٔ ویرانگر روشن کند.اگر جریانی معتقد است رضا شاه دوم گزینه مناسبی نیست، راه اثبات این ادعا تخریب او نیست؛ گزینهای معتبرتر معرفی کنید، سازمانی منسجمتر بسازید، برنامهای روشنتر ارائه دهید و حمایت اجتماعی بیشتری به دست آورید.پادشاهیخواهان نیز نباید از رقابت سیاسی هراسی داشته باشند. هیچ فرد یا جریانی مالک آینده ایران نیست و هیچکس حق ندارد پیشاپیش دربارهٔ شکل حکومت آینده تصمیم بگیرد. داور نهایی باید ملت ایران و صندوق رأی آزاد باشد. هرکس مدعی برخورداری از حمایت اکثریت ایرانیان است، باید از چنین داوریای استقبال کند.در برابر خون جاویدنامان ایران مسئولیتی بسیار بزرگتر از دعواهای فرقهای و کینههای تاریخی وجود دارد. آن جانها برای ادامه نزاعهای سیاسی چند دهه گذشته از دست نرفتند؛ آرمان آنان آزادی و رهایی ایران بود.پس برای لحظهای رضا شاه دوم را کاملاً از معادله حذف کنید و به تمام مدعیان آلترناتیو نگاه کنید: چه کسی آمادهٔ پذیرش مسئولیت است؟ چه کسی برنامه دارد؟ چه کسی اعتماد عمومی دارد؟ و چه کسی میتواند شعار را به نیروی سیاسی واقعی تبدیل کند؟اگر پاسخ این پرسشها را دارید، آن را در برابر ملت ایران قرار دهید؛ و اگر ندارید، شاید زمان آن رسیده باشد که بهجای توضیح دائمی اینکه چرا «رضا شاه دوم نباید باشد»، سرانجام توضیح دهید «چرا شما باید باشید؟»امیر موحد، رزمندهٔ جنگ✅ @azadi_iran2577#رضاشاه_روحت_شاد#بازگشت_به_مشروطه#جاويدشاه_پاينده_وطن#جاويد_رضاشاه_دوم#نور_بر_تاريكي_پيروز_است#ايران_معبد_ماست#اعتراضات_سراسري#ما_ملت_كبيريم_ايران_رو_پس_ميگيريم#نبردباتاريكي#انقلاب_شيروخورشيد