تعریف:اصطلاح شش و هشت در اصل به کسر میزان شش هشت (یا شش هشتم) اشاره دارد که در نتنویسی با نماد 6 8…
انتشار: 2026/08/04 13:13 UTCدریافت: 2026/08/08 00:42 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/08 00:42 UTC
تعریف:اصطلاح شش و هشت در اصل به کسر میزان شش هشت (یا شش هشتم) اشاره دارد که در نتنویسی با نماد 6 8 نشان داده میشود. با این حال، هر موسیقی شش هشتمی را نمیتوان «شش و هشت» نامید. شش و هشت معمولاً برای توصیف موسیقی ایرانی که دارای این ضربآهنگ باشد و حالتی شورانگیز و رقصآور داشته باشد به کار میرود. (منظور از «موسیقی ایرانی» در اینجا، موسیقیای است که معمولاً در ارتباط با ایران شناخته میشود؛ شش و هشت در موسیقی برخی مناطق مجاور ایران، از جمله افغانستان، نیز رایج است).از دیدگاه تئوری موسیقی، ریتم شش هشت یک ریتم دوضربی ترکیبی است و نه یک ریتم شش ضربی؛ به بیان دیگر، این ریتم دو ضرب قوی دارد و هر میزانش متشکل از دو بخشِ سه هشت (3 8) است. این نوع ریتم، در موسیقی ایرانی رایج است اما هر قطعهای که این ضربآهنگ را داشته باشد «شش و هشت» تلقی نمیشود.تاریخچه:موسیقی شش و هشت احتمالاً ریشه در رِنگ دارد؛ رنگ یک فرم یا گونه از موسیقی سنتی ایرانی است که حالتی شاد و رقصآفرین دارد و در آن از ریتم شش هشتم استفاده میشود. رایجترین الگوی ریتمیک در رنگها، الگویی به نام «شیرِ مادر» است که در موسیقیهای شش و هشت هم متداول است. رنگها هم در موسیقی سنتی (در ردیف موسیقی ایرانی) و هم در موسیقی عامیانه (به خصوص در رقصها از نوع شهری) نواخته میشدهانداهمیت فرهنگی:موسیقی شش و هشت ارتباط تنگاتنگی با فرهنگ موسیقایی ایران دارد، تا جایی که برخی موسیقیدانان ایرانی آن را مختص موسیقی ایرانی میدانند و رابطهاش با موسیقی ایرانی را مانند رابطه سامبا با موسیقی برزیل یا سالسا با موسیقی اسپانیا توصیف کردهاند. در مقابل، برخی موسیقیدانان ایرانی نظیر موسیقی شش و هشت را نوع نازلی از موسیقی میدانند که اصالتاً به مراسم عروسی و مجالس خانگی تعلق دارد، و نسبت به افزایش این موسیقی در اجراهای رسمی و کنسرتها ابراز نگرانی کردهاند.از ریتم شش و هشت برای «ایرانیزه» کردن موسیقیهای غیر ایرانی نیز استفاده شدهاست. برای نمونه، آهنگ انگلیسی تولد شما مبارک که معروفترین آهنگ تولد در جهان است، در دهه ۱۳۳۰ و ۱۳۴۰ خورشیدی و با رواج جشنهای تولد در ایران، گاهی با ریتم شش و هشت اجرا میشد و روی آن شعر فارسی نیز میگذاشتند.بندری یکی از سبکهای موسیقی ایران است. بندری موزیکی شاد و ریتمدار است. این موسیقی با استفاده از سازهای کوبهای تومبا، تمپو و نی انبان که یک ساز بادی است نواخته میشود.

