نگاهی به کتاب «ایران از نگاه پروفسور ایلبر اورتایلی» اندیشمند ترکیه ای - ۱ 🔹 ستون اصلی هماهنگی ملت…
انتشار: 2026/08/03 03:53 UTCدریافت: 2026/08/05 10:57 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/05 10:57 UTC
نگاهی به کتاب «ایران از نگاه پروفسور ایلبر اورتایلی» اندیشمند ترکیه ای - ۱ 🔹 ستون اصلی هماهنگی ملت ایران، فرهنگ پارس و زبان فارسی است✍️ نیما عظیمیکتاب «ایران از نگاه پروفسور ایلبر اورتایلی» ترجمه یادداشتهای پروفسور ایلبر اورتایلی که در هر مجلسی از ارادت و علقه بیپایان خود نسبت به ایران دم زده است، با محوریت سفرهای وی به شهرهای تهران، اصفهان، یزد، اردبیل، تبریز و...است. این یادداشتها به صورت پراکنده در ستون پروفسور اورتایلی در روزنامههای ملیّت و حریّت و همچنین آخرین سفرنامه وی، سیاحتنامه دنیای قدیم انتشار یافته است. (برگرفته از پیشگفتار کتاب)همچنین در پیشگفتارِ کتابِ «ایران از نگاه پروفسور ایلبر اورتایلی» آمده است: «کتاب حاضر ادای دینی به استاد اورتایلی که درک تاریخ ترکیه را منوط به دانستن تاریخ ایران دانسته و آرامش را در لابلای آثار تاریخی اصفهان که بخشی از دنیای قدیم محبوب اوست جسته، میباشد». در همین راستا «روزنامهٔ زنگانامروز» نیز قصد آن دارد که به مرور و به فراخور، در شناساندنِ هرچه بیشتر این اثر مهم گام برداشته و با بازگوییِ بخشهای گوناگون این کتاب، مخاطب را هرچه بیشتر با این موضوع مهم آشنا کند که «یک پروفسور و مورّخِ بادانش و بدون غرضِ ترکیهای» به این حقیقت انکار نشدنی که «درکِ تاریخ ترکیه را منوط به دانستن تاریخ ایران است» مُهر تاییدی زده است که جوهرِ این مُهر، سرچشمهای جُز حقایق مسلم و مستندات آشکارِ تاریخی و علمی نیست. در برگهای آغازین کتاب و بخش بیوگرافی آمده است: «پروفسور "ایلبر اورتایلی" تاریخ نگار برجسته و شهیر ترکیه و مولف دهها کتاب تاریخی است. اورتایلی فارغ التحصیل رشتههای علوم سیاسی و تاریخ از دانشگاه آنکارا است. اورتایلی در دانشکدههای تاریخ وین، پاریس، مسکو، قاهره، رم، مونیخ، برلین، پرینستون، آکسفورد و کمبریج به عنوان استاد مهمان و در دانشگاههای ترکیه به عنوان استاد تمام تدریس کرده است. وی مدت ۷ سال ریاست موزه توپکاپی در استانبول را بر عهده داشته و در همین سمت نیز بازنشسته شد. این استاد شناخته شده در عرصه تاریخ، همچین عضویت هیئت مدیره کمیته بین المللی مطالعات عثمانی و «عضویت انجمن ایرانشناسی اروپا» را در کارنامه خود ثبت کرده است. اورتایلی به بیش از ۱۰ زبان زنده دنیا از جمله فارسی تسلط دارد.▪️بخش یک: فرهنگ، ایران را یکپارچه کرده است« در رستوران عالی قاپو نشسته و به نوای موسیقی سنتی ایران گوش فرا دادهایم. ابتدا گروهی آذری، نغمهسرایی کرده و ترانه ترکی " سن قلبیمین مهتابیسین گونشی سین/ سن روحومون وازگچیلمز بیر ایشی سین" را برای ما زمزمه میکنند. سپس گروه موسیقی فارسیزبان به روی صحنه رفته و پس از اجرای برخی قطعات سنتی، جای خود را به گروه موسیقی فولکلور بلوچیها میدهند. این تلون و تنوع رنگها تنها منحصر به این رستوران نیست؛ تهران اینگونه زندگی میکند. ایران یک امپراتوری است و هر یک از عناصر سازنده آن نه تنها در پی از بین بردن زبان و فرهنگ دیگری نبوده، بلکه به دنبال هماهنگی و مسالمت با آن است. شاعران آذربایجانی نماینده شایسته اشعار با وزن عروضی سنتی شعر ترک هستند. بلوچیان نیز همینطور. روشنفکران کردزبان نیز از تواناییهای زبان خود بهره برده و به آن واقفند. "اما ستون اصلی این هماهنگی، فرهنگ پارس و زبان فارسی است" همه در پی یادگیری این زبان و از بر کردن اشعار فارسی که شیفته آن هستند، میباشند. عناصر قومی ایران به دنبال پشت سر گذاشتن یکدیگر نیستند. در میان شهر کویری یزد و اصفهان شهر اردکان محل تولد خاتمی رئیس جمهور اسبق ایران رخ مینماید. این شهر به واسطه آخوندها و ملاهایش شهرت یافته است. در اطراف اردکان محلّههای زرتشتیان مانند "چک چک"، "پیرسبز"، "پیر بانو پارس" و ... به چشم میخورد؛ برخی مدعی آن بودند که عمر این محلات به پایان خواهد رسید، اما باید بگویم خیر! زندگی در اینجا ادامه دارد. نوادگان هخامنشیان برای فرهنگ آبا و اجدادی خود احترام قائل هستند و در کنار آن رهروان سایر مذاهب و ادیان منتصبان دیگر قومیتها نیز قرابت عرفانی با دین زرتشت و پیروان آن دارند.حفاریهای اخیر حقایق شگفت آوری از تاریخ بسیار بیشتر ایران را نمایان میسازد. قطعات کشف شده در این حفاریهای باستانی گواه پیوندهای مستحکم میان ایران با آناطولی شرقی و ماوراء النهر است.چقدر شایان تقدیر است که حفاریهای تپه حسنلو در آذربایجان غربی که متعلق به هزار سال پیش از میلاد است، توسط هیئتهای آذربایجانی صورت گرفته و دستمایهٔ نظرات قومی مضحک نمیشود. در این حفاریها بود که روشن شد ایرانیان از تکنیک میناکاری به عنوان یکی از قدیمیترین تکنیکها بر روی کاشی بسیار بیشتر از آنچه میدانیم، یعنی در این دوره بهره میجستهاند».📖 منتشر شده در روزنامه زنگان امروز، دوشنبه ۲۹ تیر ۱۴٠۵.✍ بخش دومایرانمهر @alborzology
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 1 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — ایرانمهر
🎧 سخنان حسین عسکری درباره شادروان استاد علی اشرف والی ۴ دقیقهرادیو البرز، ۲۵ امرداد ۱۴۰۵ضبط شده در ۲۰ امرداد ۱۳۹۹ ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
🔹بازتاب نوشته «پیر جمشید مهران طالقان»۲۵ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات🔹بازتاب نوشته «پیر جمشید مهران طالقان»۲۵ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
🔹وقتی ایرانیان ملت بودند و دولت داشتند...✍ دکتر سید جواد طباطباییمنتشر شده در کتاب «ملّت، دولت و حکومت قانون»ایرانیان پیوسته دریافتی بنیادین از وحدتی فراگیر داشتهاند و این وحدت را به عنوان بخشی اساسی از کثرتها در همه شئون و اطوار قومی فهمیدهاند.ایرانیان یک زبان واحد را از میان زبانهایی که در دیگر بخشهای کشور به آن زبانها سخن گفته میشد، برگزیده و آن را زبان مشترک همه اقوام و زبان ملّی قرار دادهاند. بدیهی است که این تعبیر «برگزیده و...» از باب مسامحه است. کسی نمیتواند زبانی را برگزیند. به تعبیری بهتر شاید بتوان گفت که یک زبان، به طور طبیعی شالوده خود را به عنوان زبان ملی استوار میکند. غزنویان و سلجوقیان در خلا «فرهنگی» ناسازگار با سرزمینی که بر آن چیره شده بودند به فرمانروایی ایران رسیدند و اگر بتوان گفت، به طور طبیعی زبان فارسی و آداب ایرانی را پذیرفتند. تداوم طبیعی زبان فارسی تنها یکی از نمودهای وحدت فراگیر ایرانیان است، همان اقوام ایرانی و غیرایرانی که زبان واحد را به عنوان زبان مشترک و ملّی برگزیده بودند به دریافتی بنیادین از وحدت ملّی نیز رسیده بودند و بدینسان توانستند در عین کثرت قومی این کثرتها را به وحدتی قومی ارتقاء دهند. این وحدت در تاریخ ایران پیوسته مفهومی فراگیر و جاری در همه ساحتهای حیات ایرانیان بوده است.چنانکه در همه منابعی که از کهنترین روزگاران تاریخ فرهنگی ایرانیان به ما رسیده این مفهوم «وحدت در کثرت» وجود داشته است. جای شگفتی نیست که حتی در دوره اسلامی، یکی از مهمترین مفاهیمی که در ادب فارسی اعمّ از حماسی، تغزلی و عرفانی رواج داشته است «کسب جمعیّت از زلف پریشانی» بوده است. این دیالکتیک پریشانی و جمعیّت تنها از ویژگیهای ادب عرفان ایرانی نیست بلکه یکی از اساسیترین درونمایههای همه ادب ایران نیز هست.این دیالکتیک بازتاب روح وحدت ملّی ایرانی در سرزمینی است که چنانچه پیشتر بارها گفتهام «در معرض وزیدن باد بینیازی خداوند» قرار داشت اما اجازه نمیداد حتی آن باد، وحدت آن را بر هم بزند.هیچ کشوری جایگاه استراتژیک خود را انتخاب نمیکند، چنانچه ایران نیز انتخاب نکرده است. باری، تاریخ ایران تاریخِ خلاف آمد عادتهاست و همین امر موجب شده است در وضع و جایی که ایرانشهر قرار دارد، در جایگاهی خلاف آمد عادت و به نوعی «قافله سالار» باشد.🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
پاسخ به یک پرسش🔹 پیر جمشید مهران طالقاناز نام و نسب صاحب بقعه «پیر جمشید» روستای مهران از توابع شهرستان طالقان استان البرز، آگاهی دقیقی در دست نیست. برخی او را «عبدالجعفر» یا «میر جمشید» از نوادگان امام هفتم شیعیان می دانند که به جهت حفظ جان، نام ایرانی «جمشید» را برگزید. گروهی هم او را از عارفان و اقطاب آغاز روزگار صفویه می دانند. آرامگاه کنونی پیر جمشید، نوساز است اما کارشناسان میراث فرهنگی، بنای نخستین را شبیه معماری سده های ۹ و ۱۰ هجری قمری توصیف کرده اند. چند سال پیش، سنگ قبری متعلق به «قنبرعلی ولد میر جمشید» از آرامگاه مورد اشاره به دست آمد که در سال ۱۰۴۵ هجری قمری درگذشته است.بنده بر اساس شواهد موجود، بر این نظرم شخص به خاک سپرده شده در این بقعه، از پیران طالقانی یکی از حلقه های عرفانی روزگار صفویه است که مریدانش برای او آرامگاهی ویژه ساخته اند.با به قدرت رسیدن پادشاهان صفوی که خود را «مرشد کامل» و متعلق به «طریقت عرفانی صفویه» می دانستند، تصوف - که در آن روزگار معادل تشیع بود - به جهت طبع معناگرایانه طالقانی ها به سرعت در منطقه طالقان گسترش یافت. وجود پیشوند «تکیه» در نام برخی روستاها و کمیت قابل توجه عارفان و صوفیان و وجود متون متعدد دست نویس ادبیات عرفانی، خود دلیلی بر این نوع توجهات معنوی و عقیدتی در طالقان است. فراموش نکنیم هم ولایتی پیر جمشید یعنی استاد درویش عبدالمجید طالقانی (درگذشت ۱۱۸۵ق) که در هنر خوشنویسی به کمال رساننده شکسته نستعلیق است، مقارن با افول سلسله صفوی، وجه صوفیانه و عارفانه خویش را در شهر اصفهان آشکار کرد. «درویش» در نامش، موید این امر است.✍ حسین عسکری۲۴ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
پاسخ به یک پرسش🔹 پیر جمشید مهران طالقان✍ حسین عسکری۲۴ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپاراتپاسخ به یک پرسش🔹 پیر جمشید مهران طالقان✍ حسین عسکری۲۴ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات
🎧 رد پای کودتا در البرزگفت و گوی تلفنی حسین عسکریرادیو البرزبرنامه زنده صبح البرز۷ دقیقه۲۴ امرداد ۱۴۰۵🔗 ایرانمهر @alborzology▫️وبلاگ ۱▫️وبلاگ ۲▫️اینستاگرام▫️آپارات