🔰رسمالخط فارسی؛ قاعده، استثنا و چند پرسشیکی از پرسشهایی که مدتهاست ذهنم را مشغول کردهاست به رسم…
انتشار: 2026/07/21 19:35 UTCدریافت: 2026/08/13 17:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/13 17:10 UTC
🔰رسمالخط فارسی؛ قاعده، استثنا و چند پرسشیکی از پرسشهایی که مدتهاست ذهنم را مشغول کردهاست به رسمالخط فارسی و استثناهای آن مربوط میشود. این پرسش را با چند تن از استادانِ صاحبنظرِ این حوزه نیز در میان گذاشتهام؛ اما هنوز به پاسخی نرسیدهام که برایم کاملاً روشن و قانعکننده باشد.فرهنگستان زبان و ادب فارسی توصیه میکند «تر» در بیشترِ واژهها با نیمفاصله نوشته شود؛ اما واژههایی مانند «بهتر»، «بیشتر»، «کمتر»، «مهتر» و «کهتر» را استثنا میداند. یکی از دلایل مطرحشده گرایشِ تاریخیِ خطِ فارسی است؛ یعنی اینکه از گذشته، واژههایی که از دو تکواژ کوتاه و گاه سهحرفی ساخته شدهاند معمولاً سرهم نوشته میشدهاند. این توضیح را میپذیرم؛ اما هنوز برایم این پرسش باقی است که اگر این گرایش مبناست، چرا «بیشتر» و «کمتر» سرهم نوشته میشوند، اما «پیشتر» با نیمفاصله نوشته میشود؟این پرسش فقط به «تر» محدود نمیشود. در دستورخط نمونههای مشابه دیگری نیز وجود دارد؛ مانند «آنجا» و «اینجا» یا «همشهری»، «همچنین»، «همچنان» و «همدیگر» که همگی استثنا شمرده شدهاند و سرهم نوشته میشوند. پرسش اینجاست که ضرورت این استثناها چیست و بر چه مبنایی برخی واژهها از قاعدۀ عمومی خارج شدهاند؟دربارۀ «حافظۀ بصری» نیز همین ابهام را دارم. اگر قرار باشد حافظۀ بصری معیار اصلی باشد، پس تغییرهای رسمالخطی چگونه پذیرفته میشوند؟ زمانی «سرمهئی» درست شمرده میشد؛ اما امروز «سرمهای» را درست میدانیم و جامعۀ زبانی نیز این تغییر را پذیرفتهاست. این نشان میدهد که «حافظۀ بصری» نیز بهمرور زمان خود را با قواعد جدید سازگار میکند و شاید نتوان آن را دلیلِ اصلیِ استثنا کردن برخی واژهها دانست.پاسخهایی که از استادان شنیدم، به عواملی مانند ساخت واژه، بسامد، املای تاریخی، حافظۀ بصری، تمایز معنایی و سنّتِ خطِ فارسی اشاره داشت؛ اما به نظرم هیچیک از این عوامل بهتنهایی همۀ استثناها را توضیح نمیدهد.شاید باید بپذیریم که رسمالخط فارسی، در کنار قاعده، استثنا هم دارد و نمیتوان همۀ آنها را با یک دلیل واحد توجیه کرد؛ بااینحال هنوز این پرسش برایم باقی است که آیا همۀ این استثناها واقعاً ضروریاند یا میتوان با کاهش شمار آنها، آموزش و یادگیریِ رسمالخط را سادهتر و قاعدهمندتر کرد؟البته نباید فراموش کنیم که رسمالخط تنها بخشی از ویرایش است، آن هم بخشی نسبتاً کوچک. در ویرایش همچنان اولویت با زبان نوشته، شیوایی، دقت، انسجام و انتقالِ درستِ معناست و نباید همۀ توجه ما به نیمفاصله و سرهمنویسی محدود شود.گاهی پذیرفتن اینکه هنوز پاسخ روشنی نداریم، خود نشانهای از صداقت علمی است.اگر در اینباره منبعی معتبر، تحلیلی مستند یا توضیحی روشنتر سراغ دارید، خوشحال میشوم آن را با همۀ ما به اشتراک بگذارید. اگر در ادامهٔ مطالعهها و گفتوگوها نیز به پاسخ روشنتر و مستندتری برسم، حتماً آن را با شما در میان خواهم گذاشت.▫️ مرتضی توانا ۳۰ تیر ۱۴۰۵🦋🦋#نگارش #ویرایش #املا #رسمالخطＣ᭄❁࿇༅══════┅─ مدرسهٔ مجازیِ ادبیاتِ تیزهوشانمؤسسهٔ روزِ نگارش و ویرایش توانا┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─🦋🎶═@adabyatetizhooshan
پستهای تلگرام — مدرسهٔ مجازیِ ادبیاتِ تیزهوشان
💥پاسخنامهٔ امتحان علوم و فنون #دوازدهمخرداد (مرداد) ۱۴۰۵#قابلاستناداصلاحیه▪️سؤال ۱۲ حذف و نمرهٔ آن به سؤال ۱۵ اضافه شود.▪️در سؤال ۲۵ قسمت ب، برای پاسخ تلمیح یا تضمین یا هردو، نمره منظور شود.🦋🦋#امتحان_نهاییＣ᭄❁࿇༅══════┅─ مدرسهٔ مجازیِ ادبیاتِ تیزهوشان مؤسسهٔ روزِ نگارش و ویرایش توانا┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─🦋🎶═@adabyatetizhooshan
زمانِ انتشارِ کارتِ ورود به جلسهٔ کنکور سراسری ۱۴۰۵ اعلام شدسازمانِ سنجشِ آموزشِ کشور اعلام کرد:🔹کارت ورود به جلسهٔ کنکورِ سراسری ۱۴۰۵ از روز ۲۵ مردادماه ۱۴۰۵ منتشر خواهد شد.🔹از تمامی داوطلبان درخواست میشود در موعد مقرر، با مراجعه به سامانهٔ سازمان سنجش، کارت ورود به جلسهٔ خود را دریافت و بررسی کنند.🔹همچنین در صورت مشاهدهٔ هرگونه مغایرت در اطلاعات ثبتشده، لازم است مطابق اطلاعیههای سازمان سنجش، در سریعترین زمان ممکن نسبت به رفع نقص و پیگیری موضوع اقدام شود.🔹به داوطلبان توصیه میشود دریافتِ کارتِ رود به جلسه را به روزهای پایانی موکول نکنند تا در صورت بروز هرگونه مشکل، فرصت کافی برای پیگیری و اصلاح اطلاعات را داشته باشند.#کنکور #آزمون #کارت #ادبیات🦋🦋Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─ مدرسهٔ مجازیِ ادبیاتِ تیزهوشان مؤسسهٔ روزِ نگارش و ویرایش توانا┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─🦋🎶═@adabyatetizhooshan
به مناسبت پایان دوازده سال تحصیل و در آستانهٔ ورود به مرحلهای تازه از زندگیدانشآموزان عزیز،امروز دوازده سال از یکی از مهمترین فصلهای زندگی شما به پایان رسید. دوازده سالی که فقط به درس خواندن نگذشت. در این سالها در کنار آموختن، تجربه کردید، دوست پیدا کردید، اشتباه کردید، دوباره آغاز کردید و آرامآرام برای ورود به مرحلهای تازه از زندگی آماده شدید.امروز بیش از آنکه پایان یک مسیر باشد، آغاز راهی است که از این پس خودتان آن را خواهید ساخت. برای هریک از شما آرزو میکنم این مسیر با امید، تلاش، آگاهی و آرامش همراه باشد.در این سالها درسهای فراوانی خواندهاید؛ اما امیدوارم مهمترین آموختههای شما تنها از کتابها نبوده باشد. امیدوارم مدرسه در کنار دانش، به شما صداقت، مسئولیتپذیری، احترام، انصاف، مهربانی و ارزشِ انسان بودن را نیز آموخته باشد؛ زیرا به باور من، دانش و توانایی زمانی ارزش واقعی پیدا میکنند که با اخلاق همراه باشند.زندگی فرصتهای زیادی برای موفق شدن در اختیار انسان میگذارد؛ اما مهمتر از موفقیت شیوهٔ رسیدن به آن و چگونگی رفتار ما با دیگران است. جایگاه، مدرک و توانایی ارزشمندند؛ اما آنچه بیش از همه در یادها میماند، اخلاق، انصاف، خوشقولی، مسئولیتپذیری و احترامی است که به انسانها میگذاریم.اگر از سالهای مدرسه، در کنار دانشی که آموختهاید، نگاهی عمیقتر، اندکی مسئولیتپذیری بیشتر، احترامی صمیمانهتر به انسانها و انگیزهای برای بهتر شدن با خود به یادگار ببرید، به گمان من مهمترین دستاورد آن سالها همین خواهد بود. برای معلم هیچ چیز ارزشمندتر از این نیست که ببیند دانشآموزانش در کنار آموختن، انسانهای بهتری هم شدهاند.از صمیم قلب، برای تکتک شما سلامتی، آرامش، موفقیت و دلی سرشار از امید آرزو میکنم. امیدوارم هر جا که زندگی شما را میبرد، حضورتان برای دیگران منشأ خیر، آرامش و اعتماد باشد و نامتان با خوشرفتاری، خوشقولی و انسانیت به یاد آورده شود.مدرسه امروز به پایان میرسد؛ اما فرصت یاد گرفتن، رشد کردن و انسانتر شدن همیشه ادامه دارد.در روزهای پیشِرو، آزمون سراسری را نیز در پیش دارید. امیدوارم حاصل سالها تلاش، پشتکار و امیدتان را ببینید و با آرامش و اعتمادبهنفس، بهترین نتیجهای را که شایستهٔ آن هستید بهدست آورید.اما فراموش نکنید که کنکور تنها یکی از ایستگاههای زندگی است، نه مقصد نهایی آن.با آرزوی بهترینها برای همهٔ شما و به امید دیدار.خیر ببینید. مرتضی توانا ۱۲ مرداد ۱۴۰۵🦋🦋Ｃ᭄❁࿇༅══════┅─ مدرسهٔ مجازیِ ادبیاتِ تیزهوشان مؤسسهٔ روزِ نگارش و ویرایش توانا┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─🦋🎶═@adabyatetizhooshan
💥امتحانِ نهاییِ علوم و فنون ۳۱۲ مرداد ۱۴۰۵🦋🦋#امتحان_نهاییＣ᭄❁࿇༅══════┅─ مدرسهٔ مجازیِ ادبیاتِ تیزهوشان مؤسسهٔ روزِ نگارش و ویرایش توانا┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─🦋🎶═@adabyatetizhooshan
دفترِ مشقِ شبم پرشده از دلهرهها/میکشم بارِ غمِ عشقِ تو هرجا به یدک🦋🦋#شعر_ترＣ᭄❁࿇༅══════┅─ مدرسهٔ مجازیِ ادبیاتِ تیزهوشانمؤسسهٔ روزِ نگارش و ویرایش توانا┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─🦋🎶═@adabyatetizhooshan
💥مجموعهسؤالاتِ نهاییِ علوم و فنون ۳ از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ به همراهِ مجموعهسؤالاتِ کنکورِ علوم و فنون ۳ گردآورنده: خانم علمدار سرگروهِ محترمِ استانِ چهارمحال و بختیاریدبیرخانهٔ زبان و ادبیاتِ فارسیِ مستقر در استان همدانshad.ir/lit_gam2%F0%9F%A6%8B%F0%9F%A6%8B#… #دوازدهمＣ᭄❁࿇༅══════┅─ مدرسهٔ مجازیِ ادبیاتِ تیزهوشان مؤسسهٔ روزِ نگارش و ویرایش توانا┄┅✿░⃟♥️❃─═༅࿇࿇༅═─🦋🎶═@adabyatetizhooshan