🔴روش تشخیص اختیار وزنی ابدال و قلب سلام و عرض ادب خدمت خانم حسینی عزیز.احتمالا روشی کاربردی و آسان…
انتشار: 2026/08/01 17:23 UTCدریافت: 2026/08/08 02:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/08 02:50 UTC
🔴روش تشخیص اختیار وزنی ابدال و قلب سلام و عرض ادب خدمت خانم حسینی عزیز.احتمالا روشی کاربردی و آسان برای تفهیم و شناختن اختیار وزنی ابدال و قلب ندارید؟مثلاً، برای اختیار وزنی «آوردن فاعلاتن به جای فعلاتن در رکن اول» می گوییم : اگر بعد از اولین فاعلاتن، هجای کوتاه بیاید، این اختیار وزنی را داریم.چیزی شبیه به این، برای ابدال و قلب، هست؟✅پاسخ:فرحنازحسینی:درود یکسری مواردی که در کلاسم می گویم : برای ابدال اگر بیتی موقع خوانش خواندنش کمی برایمان سخت باشد احتمال می دهم ابدال داشته باشد تعداد هجاهای دو مصراع را می شمارم اگر مصرعی هجایی کمتر از مصرع دیگر داشته باشد به تعداد هجاهای اصافه آمده در مصرع دیگر ابدال داریم (البته گاهی بیتهایی داریم که تعداد هجاها در هردو مصرع برابر است که دراین صورت از طریق تقطیع هجایی بررسی می کنم یا به موارد زیر دقت می کنمابدال در ۴ حالت رخ می دهد فعلن به فع لن فعلاتن به مفعولن مفتعلن به مفعولن مستفعل به مفعولن شعری که با دوهجای بلند تمام می شود رکن قبلش مفاعلن یا فعلاتن باشد حتما ابدال داریم مثل بیت همان که درمان باشد به جای درد شود و باز دردهمان کز نخست درمان بود که البته این بیت برای مثال برابری تعدادهجاها در دو مصرع هم هست که نمیشه با شمارش تعداد هجا ابدالش را فهمید و به وزنش هم توجه می کنم اگر درجایی از یک مصراع بیشتراز سه هجای بلندپشت سرهم داشته باشیم و هیچ کدوم از ان هجاها اختیارزبانی تبدیل مصوت بلند به مصوت کوتاه نداشته باشد در ان بیت ابدال داریم در همون مثال بالا هجای ۴ و ۵ و ۶و ۷ در مصرع اول ۴ هجای بلند پشت سرهم داریم که متوجه می شویم در رکن دوم(هجای ۵ و ۶و ۷) ابدال صورت گرفته(مفعولن) ولی رکن مقابلش در مصرع دوم فعلاتن امده البته فقط وزن مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن از چنین قاعده ای مستثناست و ایدال ندارد برای قلب هم اگرچه کتاب فقط دو وزن مفتعلن و مفاعلن را بیان کرده به طور استثنا به شاگردانم می گویم وزن رباعی مستفعل مستفعل مستفعل فع هم ممکن است قلب داشته باشد و یک رکن به جای آن فاعلات بیایدکنکور یک سال سوال داده بودند .امیدوارم مفید باشد ✍فرحناز حسینی ،استان البرز(کرج)#نکته_شب_امتحان#نهایی#فنون_دوازدهممرداد ۱۴۰۵t.me/adabiyatjame11